با وجود نقش مهم و حیاتی منیزیوم برای سلامتی انسان و تاثیرات فراوان این ماده معدنی در فعل و انفعالات متابولیسمی‌و گردش خون و قلب، از یک سو جامعه در حد کافی نسبت به این نقش و اهمیت آگاه نیست و از طرف دیگر پزشکان نیز به این موضوع  به دلایل مختلف توجه خاصی ندارند.
در حالیکه علوم پزشکی و تغذیه تاکنون کمبود منیزیوم را امری نادر تلقی می‌کرد اما برخی معاینات و مطالعات نشان می‌دهند که فقر منیزیوم در بدن و یا حتی کمبود آن اغلب به درستی تشخیص داده نمی‌شود.
از دیدگاه کارشناسان اندازه گیری میزان منیزیوم بدن در اکثر کشورها حتی کشورهای غربی اغلب به دلیل هزینه آن انجام نمی‌شود و بسیاری از موارد فقر منیزیوم همچنان پنهان می‌مانند.
از آنجا که کمبود منیزیوم نشانه‌های بسیار متنوعی دارد، پزشکان اغلب علل دیگری غیر از کمبود منیزیوم برای ناراحتی‌های افراد تشخیص می‌دهند.
این در حالیست که پنهان ماندن کمبود منیزیوم، می‌تواند باعث ناراحتی‌های زیادی از جمله ضعف راندمان و توانایی کار، دردسرهای میگرنی، درد قلب، گرفتگی ماهیچه پا و انگشت شصت پا و ناحیه شکم شود.
منیزیوم همچنین ترمزی در برابر استرس محسوب می‌شود که در جامعه مدرن امروز گسترش یافته است. از آنجا که سلول‌های بدن از طریق هورمون‌های استرس، منیزیوم بیشتری مصرف می‌کنند، مقدار کافی این ماده معدنی به ویژه هنگام استرس مهم است.
امروزه متاسفانه عموم جامعه بندرت می‌داند که با وجود تمام تنوع غذایی حتی در کشورهای پیشرفته (در آلمان یک دهم جمعیت)، کمبود منیزیوم همچنان وجود دارد.
پزشکان نیز تا مدت زیادی اهمیت واقعی منیزیوم را نمی‌دانستند اما امروز مشخص است که کمبود این ماده معدنی می‌تواند باعث ناراحتی‌ها و بیماری‌های مختلفی شود.
مهمتر اینکه ورود مقدار کافی منیزیوم در بدن، برای سیستم قلب و گردش خون مفید است و آن را محافظت می‌کند اما کمبود این ماده معدنی، وضعیت قلب را به مخاطره می‌اندازد و متاسفانه این مهم بندرت مورد توجه قرار می‌گیرد.
بخاطر افزایش و شدت بیماری‌های قلبی، میزان کافی منیزیوم در بدن برای ماهیچه قلب و در نتیجه بهبود فعالیت و به ویژه راندمان آن مهم است. منیزیوم، قلب، ماهیچه‌ها و اعصاب را تقویت می‌کند و جزو مهمترین مواد معدنی برای بدن انسان است و به عنوان نمونه منیزیوم سولفات موسوم به "نمک تلخ" از مدت‌ها قبل به عنوان مسهل و کاهش گرفتگی در عضلات استفاده می‌شود.
منیزیوم در آب، گیاهان و حیوانات پیدا می‌شود و بدن یک انسان 70 کیلوگرمی‌حدود 21 تا 28 گرم مینزیوم دارد. هر چند که مقدار این ماده معدنی در مقایسه با دیگر مواد غذایی در بدن اندک است اما منیزیوم در کنار پتاسیم بیشترین مواد معدنی در سلول‌های بدن هستند. حدود 60 درصد از منیزیوم در اسکلت انسان ذخیره است و در صورت نیاز می‌تواند سریعا آزاد شده و مورد استفاده بدن قرار گیرد. منیزیوم برای رشد سالم استخوان‌ها و دندان‌ها نیز بسیار مهم است.
40 درصد از منیزیوم بدن در ماهیچه‌های قلب و اسکلت بدن هستند و صرفا حدود یک درصد از منیزیوم در کبد و مایعات بدن به عنوان نمونه خون پیدا می‌شود. منیزیوم در فعالیت 300 آنزیم در بدن دخالت دارد و در متابولیسم کربوهیدرات‌ها، آلبومین‌ها و چربی‌ها و همچنین تقسیم سلولی نقش مهمی‌ ایفاء می‌کند.
منیزیوم یک نقش کلیدی در عملکرد سالم گردش خون و قلب دارد و در همکاری و هماهنگی سلول‌های عصبی و ماهیچه‌ای دخالت دارد و بدین ترتیب برای تمام سیستم عصبی مهم است و به عنوان نمونه تحریک و تهیج و برانگیختگی اعصاب و ماهیچه‌ها را محدود می‌کند. از آنجا که منیزیوم در روده کوچک جذب می‌شود، جذب آن از طریق کلیسم بشدت بهبود می‌یابد.
کمبود منیزیوم حتی می‌تواند باعث بروز  یا تشدید ناراحتی‌های مختلف عصبی، بروز ترس و وحشت و یا افسردگی شود. علت وسعت تاثیر گذاری منیزیوم در بدن، دخالت این ماده معدنی در فعل و انفعالات متابولیسمی‌بسیار مختلف است. منیزیوم به جز پیشگیری از افزایش بیش از اندازه و حد فشار و بار بر روی ماهیچه قلب قادر است از دیگر بیماری‌ها و ناراحتی‌ها نیز جلوگیری کند.
منیزیوم می‌تواند رگ‌های خونی را باز و فراخ کرده، قدرت جاری شدن خون را بهبود بخشیده و خون بیشتری به ارگان و بافت برساند و در نتیجه تاثیر خوب و غیرمنتظره‌ای بر روی گرفتگی ماهیچه پا داشته و حتی ناراحتی گردش خون را کاهش دهد.
بدن یک بزرگسال روزانه 300 تا 400 میلی گرم منیزیوم نیاز دارد اما این نیاز در مواردی چون فشار و بارسنگین امور روزمره، استرس، دوران پس از پشت سر گذاشتن یک بیماری، حاملگی، شیردهی و حتی در دوره رشد افزایش می‌یابد.
جامعه آلمانی برای تغذیه، نیاز روزانه به منیزیوم برای دختران جوان (15 تا 19 ساله) را تا 350 میلی گرم و برای زنان ( از 25 سالگی) را 300 میلی گرم تعیین کرده است. این جامعه نیاز روزانه به منیزیوم برای پسران جوان (15 تا 25 ساله) را تا 400 میلی گرم و برای مردان ( از 25 سالگی) را  350 میلی گرم تعیین کرده است.
حدودا 60 درصد از منیزیوم در بدن به استخوان‌ها و بقیه آن به بافت و ارگان‌های مختلف متصل هستند و صرفا حدود یک درصد از تمام منیزیوم بدن در خون حل شده است. بدین خاطر در صورتیکه پزشک کمبود منیزیوم در خون را تشخیص دهد، این رقم بیانگر وضعیت واقعی میزان این عنصر معدنی در بدن فرد نیست.
در صورت ورود و جذب کم منیزیوم به بدن، بدن نیاز خود را از ذخیره‌هایش رفع می‌کند. فاکتورهای مختلفی می‌توانند در جذب و یا تشدید دفع منیزیوم از بدن موثر واقع شوند و بدین ترتیب نیاز بدن به این ماده معدنی را افزایش دهند. آزمایشات انجام شده بر روی 1000 بیمار نشان می‌دهد که حداقل 45 درصد از آنها کمبود منیزیوم داشتند.
 "کاترین راشکه" از جامعه پزشکی تغذیه و رژیم غذایی در باد آخن می‌گوید، تغذیه‌ای که منیزیوم کافی نداشته‌باشد، ریسک و خطر ناراحتی‌های در ارتباط با نظم ضربان قلب را افزایش می‌دهد.
نوار قلب و اندازه‌گیری غلظت منیزیوم خون 22 خانم که تغذیه‌ای با میزان متفاوت منیزیوم دریافت کردند، پس از 21 ساعت نشان می‌دهد که غلظت این ماده معدنی در خون و ادرار گروهی که تغذیه‌ای با منیزیوم ناکافی داشته‌اند در مقایسه با گروه دیگر بشدت و به طور چشم گیری کاهش یافته است.
همزمان نوار قلب گروهی که تغذیه‌ای دارای منیزیوم ناکافی داشتند، افزایش شدید و چشم گیر ناراحتی‌های در ارتباط با تنظیم ضربان قلب را نشان داد.
بدین ترتیب کمبود منیزیوم، ریسک و خطر اینگونه ناراحتی‌ها را افزایش می‌دهد و مطالعات مختلف نیاز مبرم بدن به تامین کافی منیزیوم ثابت می‌کند.
منیزیوم در انتقال تحریک اعصاب بر روی ماهیچه‌ها و همچنین انقباض ماهیچه‌ای یک نقش مهم ایفاء می‌کند.
پس از یک سکته قلبی حاد، مصرف منیزیوم تزریقی می‌تواند ریسک ناراحتی‌های بطنی  را کاهش دهد. بدین خاطر پزشکان باید به وضعیت منیزیوم در بدن مبتلایان به نامنظم بودن ضربان قلب توجه کنند.
به ویژه در مواردی که بیماران، داروی ادرارآور (دیورتیک) و یا مسهل مصرف می‌کنند و یا اینکه به دلایل دیگری از جمله اسهال، دردهای مزمن کلیه، دفع منیزیوم بدن آنها زیادتر شده است، خطر عدم تامین کافی بدن با منیزیوم وجود دارد.
از سوی دیگر جامعه بیوفاکتورها در آلمان هشدار می‌دهد که کمبود منیزیوم می‌تواند باعث تشدید آسیب‌های ناشی از بیماری قند نیز بشود.
مطالعات دانشگاه اشتوتگارت – هوهنهایم بر روی 5 هزار و 500 بیمار دیابت نشان می‌دهد که از میان این تعداد، صرفا 11 درصد از مصرف کنندگان انسولین و 15 درصد از بیمارانی که ضرورتی به مصرف انسولین نداشتند، میزان کافی منیزیوم در بدن داشتند. این در حالیست که این کمبود می‌تواند برای روند بیماری آنها، پیامدهای شدیدی همراه داشته باشد. بیماران دیابت مقدار زیادی از منیزیوم را از طریق کلیه‌های خود دفع می‌کنند.
در حالیکه منیزیوم تاثیر انسولین در بدن را نیز بهتر می‌کند، کمبود این ماده معدنی نه تنها شرایط برای دیابت را تشدید می‌کند بلکه حتی آسیب‌های بعدی نگران کننده از جمله ناراحتی‌های متابولیسم در قلب و رگ‌های خونی را نیز تشدید می‌کند.
پرفسور "هانس – جورج کلاسن" رییس جامعه بیوفاکتورها و کارشناس منیزیوم از اشتوتگارت – هوهنهایم می‌گوید، مطالعات گسترده نشان می‌دهند که غلظت پایین منیزیوم در خون، ریسک و خطر برای بیماری‌های گردش خون و قلب را افزایش می‌دهد.
طبق تازه‌ترین دانستی‌ها و اطلاعات، چنین به نظر می‌رسد که کمبود منیزیوم روند و پروسه‌های عفونتی را نیز تشدید می‌کند که این امر می‌تواند به دیواره و جدار رگ‌ها آسیب وارد کنند.
طبق گزارش نشریه تخصصی آمریکن ژرنال برای اپیدمیولوژی از یک تحقیقات، منیزیوم کافی می‌تواند ریسک سرطان روده را نیز کاهش دهد.
پژوهشگران در این تحقیقات، عادات غذایی و وضعیت سلامتی بیش از 35 هزار خانم بین 55 تا 69 سال را به مدت 16 سال بررسی کردند.  ریسک و خطر برای سرطان روده در خانم‌های با بیشترین میزان مصرف منیزیوم ،27 درصد نسبت به آنهایی که منیزیوم کافی مصرف نکرده بودند، کاهش یافت.
پژوهشگران احتمال می‌دهند که منیزیوم از رشد غیرکنترل شده سلول‌ها در بافت روده جلوگیری می‌کند و مصرف روزانه 300 تا 400 میلی گرم این ماده برای کاهش ریسک سرطان روده را توصیه می‌کنند.

 

تهیه و ترجمه: مرتضی جوادیان

اختصاصی سیمرغ        www.seemorgh.com/health

منبع:mjavadian.persianblog.ir