اسفناج گیاه بومی ایران است و از اوائل قرن اول میلادی كم كم به نقاط دیگر دنیا راه یافت . بطوریكه در تاریخ مسطور است اسفناج در قرن هفتم در چین و در قرن دوازدهم در اسپانیا كشت می شده است . كشت اسفناج در سال 1806 در آمریكا شروع شد .
اسفناج گیاهی است یكساله درای ساقه ای راست به ارتفاع نیم متر كه برگهای آن پهن و نرم مثلثی شكل برنگ سبز می باشد . اسفناج نسبت به سرمای زمستان مقاوم است . دو نوع اسفناج وجود دارد كه بنام پائیزه و بهاره نامیده می شود . اسفناج بهاره در فصل بهار كاشته می شود و به اسفناج انگلیسی معروف است . نوع پائیزه آن كه به خاك بسیار غنی احتیاج دارد در پائیز كاشته می شود . گلهای اسفناج برنگ سبز كمرنگ می باشد . اسفناج چون دارای مواد غذایی فراوانی است كشت آن امروز در تمام نقاط دنیا معمول است .
تركیبات شیمیایی:
اسفناج از نظر داشتن ویتامینB3 بسیار غنی است و بنابراین داروی مهمی برای برطرف كردن بیماری پلاگر است .( پلاگر یك نوع بیماری است كه بعلت كمبود ویتامین B3 در بدن تولید می شود و نشانه های آن ضعف بدن ، تشنج ، اختلال در دستگاه هاضمه و بوجود آمدن لكه های قرمز روی بدن است .)
ضمناً در اسفناج مقدار زیادی آهن ، ید ، لسیتین ، كلروفیل ، كاروتن ، اسید اگزالیك و اسید آرسنیك وجود دارد.
| انرژی |
20 كالری |
| آب |
90 گرم |
| پروتئین |
3 گرم |
| چربی |
0/3 گرم |
| مواد نشاسته ای |
3/5 گرم |
| كلسیم |
90 میلی گرم |
| فسفر |
50 میلی گرم |
| آهن |
3/2 میلی گرم |
| سدیم |
70 میلی گرم |
| پتاسیم |
470 میلی گرم |
| ویتامین آ |
6000 واحد |
خواص داروئی: برگ اسفناج از نظر طب قدیم ایران كمی سرد است و برخی عقیده دارند كه متعادل است یعنی نه سرد است و نه گرم .
1) برگ اسفناج منبع غنی ویتامین A ، B3، C و آهن و پتاسیم می باشد .
2) بدن را قلیایی می كند .
3) خنك كننده است و برای پائین آوردن تب مفید است .
4) ورم روده كوچك را رفع می كند .
5)برای ورم ریه مفید است .
6)ملین است و یبوست را برطرف می كند .
7)برای لاغر شدن و وزن كم كردن مفید است .
8) اسفناج بدلیل داشتن ماده ای بنام اسپیناسین هضم غذا را تسریع می كند . این ماده باعث تحریك معده و ازدیاد ترشحات آن می شود .
9) خوردن اسفناج در رفع تشنگی موثر است .
10)برای از بین بردن ورم و درد گلو مفید است .
11) برای رفع سرفه های خشك برگ اسفناج را با جو پوست كنده و روغن بادام بپزید و بخورید .
12)آش اسفناج با گشنیز برای سردردهایی كه ناشی از سوء هاضمه و اختلال دستگاه گوارشی است مفید می باشد .
13)اگر آش اسفناج را با آب لیمو و سماق و یا آب غوره بخورید سردردهای ناشی از اختلال كیسه صفرا را برطرف می كند .
14) خوردن اسفناج از سرطان جلوگیری می كند مخصوصا در افرادی كه الكل و سیگار مصرف می کنند .
15)تحقیقات دانشمندان نشان داده است كه اسفناج در پیشگیری از سرطانهای روده بزرگ ، معده ، پروستات ،حنجره و رحم موثر است .
16)اسفناج كلسترول خون را پائین می آورد .
17)بهترین دارو برای كسانی است كه مبتلا به كم خونی هستند .
18) اسفناج مانند جارو روده بزرگ را تمیز می كند .
19)ترشحات لوزالمعده را افزایش می دهد .
20)اسفناح سبزی مفید برای تقویت اعصاب است .
21)رماتیسم و نقرس را درمان می كند .
22)برای زیاد كردن شیر در مادران شیر ده موثر است .
23) سابقاً نوعی شربت از اسفناج تهیه می شد كه در معالجه خونریزیها و كم خونی از آن استفاده می كردند .
24) تخم اسفناج ملین و خنك كننده است .
25)تخم اسفناج برای برطرف كردن ورم كبد و یرقان مفید است .
26)اسفناج تعداد گلبولهای قرمز خون را افزایش می دهد .
27) اسفناج چون دارای كلروفیل است عضلات روده را تحریك كرده و تخلیه مدفوع را آسان می كند .
28) اگر كسی مبتلا به حبس البول یعنی بند آمدن ادرار است می تواند با مخلوط نصف فنجان آب اسفناج این ناراحتی را درمان كند . به همان مقدار روغن بادام یا روغن زیتون مخلوط كرده و باو بدهید .
29)اسفناج را در سالاد خود بریزید و میل كنید .