تقلید در کودکان
یکی از عوامل موثر در رشد ذهنی وتکنولوژیکی انسان، توانایی او در تقلید از دیگران است. زیرا تقلید راه موثری برای یادگیری اعمال جدید است. درمورد تقلید کودکانسوالی کهمطرح میشود آناست که چرا اصولا کودکان تقلید میکنند؟ نظریه پردازان معاصر میگویند که تقلید پدیده ای است همگانی ومربوط به رسش و توانایی است که در ذات نوع بشر است.
در حقیقت تقلید کودک مثل شناکردن ماهی و پرواز پرندگان است که هر دو نمایان گر توانایی های اولیه ای است که در مراحل اولیه رشد ظاهر میشود.
تقلید دو خصوصیت مهم دارد. اول آن که باید تکرار رفتاری باشد که سرمشق (والدین) انجام داده است. دوم این که باید انتخابی باشد، یعنی پاسخی کخ ما به تقلید میگوییم باید در برابر صرفا یکی از رفتارهای سرمشق باشد نه در برابر تعداد زیادی از شرایط مختلف انگیزشی.
اگرچه بسیاری از روانشناسان گفته اند که نوزادان با کودکالن یک ماهه از حرکات صورت بزرگسالان مانند بازکردن دهان، تقلید میکنند ولی هنوز هم بر سر انتخابی بودن این تقلید توافق نیست. کودک در 7 یا8 ماهگی میتواند تقلید انتخابی کند و در طی سال های بعد تعداد آن بیشتر و پیچیده تر میشود. کودکان 1 ساله از حرکات و صداهای جدید و نیز رفتارهایی که میبینند و میشنوند تقلید میکند، هر چند به احتمال زیاد از رفتارهایی تقلید میکنند که از عهده انجام آن بر میآیند(مثل حرکت دادن دست ها).
تقلید بین 1 تا 3 سالگی بیشتر میشود. در این دوره کودک علاوه بر اطرافیان خود از سرمشق ها و شخصیت های کارتونی نیز تقلید مینماید. اما باید اضافه نمود عواملی کهمنجر به تقلید در کودکان میشوند از سنی به سن دیگر متفاوت هستند.
عوامل موثر در تقلید کودکان
هنگامی که کودکی از والدینش تقلید میکند، والدین به او لبخند میزنند و متقابلا از او تقلید میکنند. .اکنش نشان دادن پدر یا مادر رفتار تقلیدی کودک را افزایش میدهد و در نتیجه گرایش کودک به تقلید کردن را افزایش میدهد. کودکان بیشتر مایلند از عملی تقلید کنند که مورد تایید همه است، مانند غدت خوردن با قاشق.
همین که کودک وارد سومین سال زندگی اش میشود به تقلید از اعمال خاصی در اشخاص معین مبادرت میورزد. کودکان 2 ساله میدانند که با برخی از افراد شباهت دارند و به گروه خاصی تعلق داند. برای مثال یک پسربچه 2 ساله میداند که شبیه پدرش است و تشخیص میدهد که موهای هر دوی آن ها کوتاه است یا هر دو آنان شلوار میپوشند. به همین خاطر بیشتر از هم جنسان خود تقلید میکند تا در رده مردان جا بیفتد. این امر برای دختران نیز صادق است.
کودکان از والدین شان بیشتر از سایری بزرگسالان تقلید میکنند. یکی از دلایل آن شاید این باشد کهوالدین مرجع ثابت تری برای برانگیختن عواطف خوشایند و ناخوشایند در کودکان هستند. به عبارت دیگر افرادی که میتوانند کودک را شاد یا احساس ترس و خشم را در آنان ایجاد نماید بیشتر مورد توجه کودکان قرار میگیرند.
تقلید ممکن است کوشش خودآگاهی برای کسب لذت، قدرت، اشیا و یا هر هدف دیگری باشد.یک کودک سه ساله از لفتار آزاردهنده کودک دیگر تقلید میکند، زیرا دیده است که چگونه این کودک با پرخاشگری توانسته اسباب بازی را از دست کودکان دیگر بگیرد. این گونه تقلید معمولا بعد از سال دوم زندگی دیده میشود. بدین ترتیب میتوان گفت که کودکان ( به تقلید از رفتار دیگری ترغیب میشوند زیرا در فکر هدفی هستند که میخواهند با تقلید به آن دست یابند). از آنچه گفته میشود نتیجه گرفت که کودک تقلید میکند زیرا از توانایی در انجام عملی نامطمئن است، تقویت اجتماعی میشود، تمایل شبیه بودن به دیگران را دارد، یا تمایل به رسیدن به هدفهای خاصی دارد.
مراحل شکل گیری تقلید
3-مرحله سوم تقلید نظامدار:
منابع:
- رشد و شخصیت کودک، هنری ماسن وجروم کیگان، ترجمه مهشید یاسایی.
