به گزارش خبرنگار سياسي خبرگزاري فارس محمود كاشاني فرزند آيتالله كاشاني و عضو هيئت علمي دانشكده دانشگاه شهيد بهشتي طي سخناني در مراسم «ناگفتههايي در مورد روابط مصدق و كاشاني» كه از سوي بسيج دانشجويي دانشگاه شهيد بهشتي برگزار ميشد، به بررسي نحوه عزل مصدق از نخستوزيري و همچنين شكلگيري كودتاي 28 مرداد پرداخت و گفت: بعد از 10 سال مبارزه و پس از آن ملي شدن صنعت نفت، مرحله جديدي از تاريخ ايران گشوده شد چرا كه رهبران اين نهضت ملي در صدد بودند نيات و خواستههاي خود را اجرا كنند و اين خواستهها بايستي در دستور كار دولتي قرار ميگرفت كه روي كار است.
وي افزود: به همين سبب پس از نخستوزير شدن مصدق، 2 هدف براي ايران در نظر گرفته شد كه يكي از آنها اجراي قانون ملي كردن صنعت نفت و استفاده از درآمدهاي آن در جهت رفاه عمومي و ديگري اصلاح قانون انتخابات بود چرا كه پيش از آن درآمدهاي نفتي ايران به خزانه انگلستان ميرفت و از سوي ديگر كشورهاي پيشرفته در انتخابات آزاد توانستند به تحول و پيشرفت اقتصادي، صنعتي و فرهنگي برسند.
فرزند آيتالله كاشاني در ادامه سخنان خود با اشاره به شكلدهي فشارهاي اقتصادي از سوي انگليس بر ضد ايران، تصريح كرد: پس از ملي شدن صنعت نفت، سياستهاي پنهاني انگليس اين بود كه با ادامه بنبست مالي در ايران، نارضايتي عمومي از نهضت ملي در ايران تشديد شود تا از اين طريق شرايطي فراهم شود كه مردم به هرگونه تحولي تن دردهند.
كاشاني با بيان اينكه از 11 ارديبهشت 1330 كه مصدق به نخستوزيري رسيد تا پايان نخست وزيري مصدق يعني 24 مرداد 1333، هيچگونه قراردادي براي فروش نفت ايران امضا نشد، تصريح كرد: نتيجه اين اقدامات انگليسيها ورشكستي كامل دولت ايران بود.
وي با تأكيد بر اينكه دولت مصدق در بعد اصلاح قانون انتخابات نيز به تعهد خود عمل نكرد، گفت: قانون انتخابات را كه مهمترين ابزار استقلال سياسي در كشور بود، اصلاح نشد و با همان قانون، انتخابات دوره هفدهم را مجلس را نيز برگزار كردند و حتي در اين انتخابات مصدق 33 حوزه را از حق انتخاب نماينده محروم كرد، لذا از 136 نماينده تنها 80 نفر انتخاب شدند و به همين دليل يك مجلس بسيار ضعيفي شكل گرفت كه زمينه سقوط و منحل كردن آن فراهم شد.
فرزند آيتالله كاشاني در بخش ديگري از اين مراسم در پاسخ به سوال دانشجويي مبني بر اينكه آيا عضويت آيتالله كاشاني در مجلس موسسان موجب تثبيت سلطنت نشد؟، با اشاره به اينكه مجلس موسسان براي تغيير سلطنت در ايران تشكيل شد، خاطرنشان ساخت: در دوره قاجار در هر بخشي از كشور گروهي قدرت را به دست گرفته بودند و كشور در آستانه تجزيه بود و كار به جايي رسيده بود كه انگليس درصدد برآمد به طور ضمني ايران را مستعمره خود گرداند.
وي افزود: به همين دليل انقراض قاجار يك خواست عمومي ملت ايران بود و علماي نجف، قم، تهران و ... خواستار تغيير سلطنت بودند و از آنجا كه آيتالله كاشاني نيز موافق تغيير سلطنت بود در اين مجلس شركت كرد، كه از اين روي عضويت ايشان در مجلس موسسان نه تنها نكته منفي نبود بلكه كاملاً مثبت است.
محمود كاشاني در بخش ديگري از سخنان خود در پاسخ به سوال دانشجويي مبني بر علت چاپ تبريكنامهاي از سوي آيتالله كاشاني در يكي از روزنامههاي عصر 29 مرداد 1332 يعني روز بعد كودتا خطاب به سرهنگ زاهدي از سركردگان اين كودتا، با رد اين ادعا گفت: مطلقاً چنين نامهاي را تكذيب ميكنم.
وي طي سخناني در خصوص كودتاي 28 مرداد گفت: هنگامي كه مصدق در 6 تير 32 طرح انحلال مجلس را مطرح كرد و خبر آن منعكس شد، اين طرح بلافاصله از سوي دوستان خود مرحوم مصدق به شدت مورد انتقاد قرار گرفت و آيتالله كاشاني نيز به آن انتقادات شديدي را وارد كردند.
عضو هيئت علمي دانشگاه شهيد بهشتي با بيان اينكه حال پرسش اين است كه مصدق چه انگيزهاي براي انحلال مجلس داشته است،تصريح كرد: مصدق هيچ توضيحي براي انگيزه خود در اين باره نميدهد اما در خاطرات يكي از دوستانش آمده است كه وي از ترس استيضاح يكي از نمايندگان مجلس را منحل كرده است، حال آنكه به دليل همراه بودن اكثريت نمايندگان مجلس با وي، استيضاح مصدق نميتوانست رأي بياورد.
وي افزود: هوادران مصدق به وي تأكيد كرده بودند كه اگر مجلس را منحل كني شاه تو را عزل خواهد كرد ولي او باز هم به كار خود ادامه داده بود و حتي براي متوقف نشدن يك رفراندوم كاملاً فرمايش را نيز برگزار كرده بود.
فرزند آيتالله كاشاني در ادامه تصريح كرد: ساعت 10 شب روز 22 مرداد 1332 وزارت كشور از طريق راديو انحلال مجلس را اعلام ميكند و صبح روز بعد شاه فرمان عزل مصدق را صادر ميكند.
كاشاني خاطرنشان كرد: وقتي فرمان عزل مصدق از سوي شاه به دست مصدق ميرسد وي طي دستنوشتهاي مينويسد كه دستخط مبارك به اينجانب رسيد، كه اين حرف به معني پذيرش حكم شاه است و حتي در زير اين دستنوشته عنوان نخست وزيري را نيز براي خود قيد نميكند.
وي با طرح اين پرسش كه اما نكته اينجاست كه چرا اين رسيد در آن موقع منعكس نشده است، تصريح كرد: علت اين كار آن است كه مردم را فريب داده و اعلام كنند كه كودتا رخ داده است.
كاشاني در ادامه سخنان خود با اشاره به اينكه تا روز 28 مرداد حتي وزراي كابينه نيز از بركناري مصدق بيخبر بودند، خاطرنشان ساخت: انحلال مجلس توسط مصدق مقدمهاي براي كودتاي 28 مرداد بود.
وي در پايان سخنان خود انحلال مجلس را طرح انگليس دانست و گفت: مصدق مصدق با انحلال مجلس مقدمات اين كار را فراهم كرد.
وي افزود: به همين سبب پس از نخستوزير شدن مصدق، 2 هدف براي ايران در نظر گرفته شد كه يكي از آنها اجراي قانون ملي كردن صنعت نفت و استفاده از درآمدهاي آن در جهت رفاه عمومي و ديگري اصلاح قانون انتخابات بود چرا كه پيش از آن درآمدهاي نفتي ايران به خزانه انگلستان ميرفت و از سوي ديگر كشورهاي پيشرفته در انتخابات آزاد توانستند به تحول و پيشرفت اقتصادي، صنعتي و فرهنگي برسند.
فرزند آيتالله كاشاني در ادامه سخنان خود با اشاره به شكلدهي فشارهاي اقتصادي از سوي انگليس بر ضد ايران، تصريح كرد: پس از ملي شدن صنعت نفت، سياستهاي پنهاني انگليس اين بود كه با ادامه بنبست مالي در ايران، نارضايتي عمومي از نهضت ملي در ايران تشديد شود تا از اين طريق شرايطي فراهم شود كه مردم به هرگونه تحولي تن دردهند.
كاشاني با بيان اينكه از 11 ارديبهشت 1330 كه مصدق به نخستوزيري رسيد تا پايان نخست وزيري مصدق يعني 24 مرداد 1333، هيچگونه قراردادي براي فروش نفت ايران امضا نشد، تصريح كرد: نتيجه اين اقدامات انگليسيها ورشكستي كامل دولت ايران بود.
وي با تأكيد بر اينكه دولت مصدق در بعد اصلاح قانون انتخابات نيز به تعهد خود عمل نكرد، گفت: قانون انتخابات را كه مهمترين ابزار استقلال سياسي در كشور بود، اصلاح نشد و با همان قانون، انتخابات دوره هفدهم را مجلس را نيز برگزار كردند و حتي در اين انتخابات مصدق 33 حوزه را از حق انتخاب نماينده محروم كرد، لذا از 136 نماينده تنها 80 نفر انتخاب شدند و به همين دليل يك مجلس بسيار ضعيفي شكل گرفت كه زمينه سقوط و منحل كردن آن فراهم شد.
فرزند آيتالله كاشاني در بخش ديگري از اين مراسم در پاسخ به سوال دانشجويي مبني بر اينكه آيا عضويت آيتالله كاشاني در مجلس موسسان موجب تثبيت سلطنت نشد؟، با اشاره به اينكه مجلس موسسان براي تغيير سلطنت در ايران تشكيل شد، خاطرنشان ساخت: در دوره قاجار در هر بخشي از كشور گروهي قدرت را به دست گرفته بودند و كشور در آستانه تجزيه بود و كار به جايي رسيده بود كه انگليس درصدد برآمد به طور ضمني ايران را مستعمره خود گرداند.
وي افزود: به همين دليل انقراض قاجار يك خواست عمومي ملت ايران بود و علماي نجف، قم، تهران و ... خواستار تغيير سلطنت بودند و از آنجا كه آيتالله كاشاني نيز موافق تغيير سلطنت بود در اين مجلس شركت كرد، كه از اين روي عضويت ايشان در مجلس موسسان نه تنها نكته منفي نبود بلكه كاملاً مثبت است.
محمود كاشاني در بخش ديگري از سخنان خود در پاسخ به سوال دانشجويي مبني بر علت چاپ تبريكنامهاي از سوي آيتالله كاشاني در يكي از روزنامههاي عصر 29 مرداد 1332 يعني روز بعد كودتا خطاب به سرهنگ زاهدي از سركردگان اين كودتا، با رد اين ادعا گفت: مطلقاً چنين نامهاي را تكذيب ميكنم.
وي طي سخناني در خصوص كودتاي 28 مرداد گفت: هنگامي كه مصدق در 6 تير 32 طرح انحلال مجلس را مطرح كرد و خبر آن منعكس شد، اين طرح بلافاصله از سوي دوستان خود مرحوم مصدق به شدت مورد انتقاد قرار گرفت و آيتالله كاشاني نيز به آن انتقادات شديدي را وارد كردند.
عضو هيئت علمي دانشگاه شهيد بهشتي با بيان اينكه حال پرسش اين است كه مصدق چه انگيزهاي براي انحلال مجلس داشته است،تصريح كرد: مصدق هيچ توضيحي براي انگيزه خود در اين باره نميدهد اما در خاطرات يكي از دوستانش آمده است كه وي از ترس استيضاح يكي از نمايندگان مجلس را منحل كرده است، حال آنكه به دليل همراه بودن اكثريت نمايندگان مجلس با وي، استيضاح مصدق نميتوانست رأي بياورد.
وي افزود: هوادران مصدق به وي تأكيد كرده بودند كه اگر مجلس را منحل كني شاه تو را عزل خواهد كرد ولي او باز هم به كار خود ادامه داده بود و حتي براي متوقف نشدن يك رفراندوم كاملاً فرمايش را نيز برگزار كرده بود.
فرزند آيتالله كاشاني در ادامه تصريح كرد: ساعت 10 شب روز 22 مرداد 1332 وزارت كشور از طريق راديو انحلال مجلس را اعلام ميكند و صبح روز بعد شاه فرمان عزل مصدق را صادر ميكند.
كاشاني خاطرنشان كرد: وقتي فرمان عزل مصدق از سوي شاه به دست مصدق ميرسد وي طي دستنوشتهاي مينويسد كه دستخط مبارك به اينجانب رسيد، كه اين حرف به معني پذيرش حكم شاه است و حتي در زير اين دستنوشته عنوان نخست وزيري را نيز براي خود قيد نميكند.
وي با طرح اين پرسش كه اما نكته اينجاست كه چرا اين رسيد در آن موقع منعكس نشده است، تصريح كرد: علت اين كار آن است كه مردم را فريب داده و اعلام كنند كه كودتا رخ داده است.
كاشاني در ادامه سخنان خود با اشاره به اينكه تا روز 28 مرداد حتي وزراي كابينه نيز از بركناري مصدق بيخبر بودند، خاطرنشان ساخت: انحلال مجلس توسط مصدق مقدمهاي براي كودتاي 28 مرداد بود.
وي در پايان سخنان خود انحلال مجلس را طرح انگليس دانست و گفت: مصدق مصدق با انحلال مجلس مقدمات اين كار را فراهم كرد.
